موسيقي، در اين گوشه شرقي كشور، هميشه با زندگي آدمها عجين بوده و هست.  در خراسان براي مرگ، موسيقي داريم و براي تولد. براي كار و براي زندگي. مقام هاي موسيقي در خراسان هر كدام داستاني دارند و حكايتي. در مجال كوتاه اين پست، داستان يكي از اين مقامها را براي تان مي نويسم.

كرمانجها در موسيقي شان مقامي دارند به نام گرايلي. مي گويند سالها پيش از اين، رسم بوده كه دامادها روز پيش از مجلس دامادي شان، تفنگ شان را بر مي داشته اند و به كوه و كمر مي زده اند تا شكاري بياندازند و  ميهمان هاي مجلس شان را با گوشت شكار ميزباني كنند. رقابتي بوده براي اثبات شجاعت. جواني از جوان هاي كرمانج، روز پيش از عروسي به نوعروسش قول مي دهد كه چنان  شكار در خوري بياورد تا زبانزد همه ايلات بشود.

جوان به كوه مي زند همه روز  را مي گردد اما دريغ از يك شكار؛ تا آنكه ناگهان پلنگي به اوحمله مي كند و نوداماد با شجاعت با پلنگ گلاويز مي شود و با رشادت آن را از پا در مي آورد.

جوان، خسته از نبرد با حيوان وحشي و نااميد از به دست آوردن شكار، تصميم مي گيرد شب را در كوه بماند تا شايد فردا قولش را به نوعروسش برآورده كند. شب اما براي درامان ماندن از سرما، پلنگ را پوست مي كند و به درون پوست مي خزد تا شب را به صبح برساند.

اما بشنويد از ايل و قبيله جوان نوداماد كه همه روز را منتظر مي مانند كه جوان از  شكار برگردد. شب هنگام وقتي خبري نمي شود، نگران به همراه نوعروس به كوه مي زنند تا بلكه خبري بيابند از جوان.

مي گردند و مي گردند تا آن كه از دور، در پناه سنگي، پلنگي را مي بينند كه خوابيده است و تفنگ جوان را مي بينند كه همان گوشه افتاده، يقين مي كنند كه نوداماد طعمه پلنگ شده. جوانان غيور ايل به همراه نوعروس به خيال انتقام از پلنگ، حيوان را به تير مي بنند اما وقتي نزديكتر مي آيند نوداماد را در خون خود غرقه مي بينند.

مقام گرايلي- گريه ليلي- شرح مويه هايي است كه نوعروس بر پيكر غرقه در خون نوداماد رشيدش سر مي دهد.

مقام گرايلي را با صداي استاد حاج قربان بشنوید

  RSS